Corporate / M&A

Poland: Dividends in Kind under Polish Commercial Law

Polish companies can distribute profits in ways other than cash payments. What are the main practical aspects of a dividend in kind?

What is a dividend in kind?

According to the Polish Commercial Companies Code (“CCC”), a company’s profit declared in its annual financial statements can be paid out to its shareholders. Detailed rules for calculating the distributable profits are set out in the CCC. Though the division of profits is generally paid in cash, some companies choose to pay in non-cash forms, called dividends in kind. Payment of such dividends usually takes the form of a distribution of the company’s assets, e.g. the shares held in subsidiary companies, claims, real estate or the company’s products.

Why companies decide to pay a dividend in kind?

In practice, there are some cases when a dividend in kind may be considered better than its cash equivalent. With capital being in short supply, a company may choose to dispose of overstocked goods and to retain cash for other investments. It is also a way of simplifying the payment procedure, as the company does not need to capitalise its assets first. Avoiding the sale of the company’s stakes at a lower than expected price may also be a reason to distribute shares held in other companies. Transfer of the subsidiary companies’ shares or intragroup claims as a dividend in kind can be useful in restructuring the capital groups. Lastly, payment of a dividend in kind can be used to optimise tax processes.

Practical examples

A dividend in kind is not often used, but over the years the number of examples of key corporations distributing dividends in kind has increased. The sophisticated and complex procedures which included, among others, transferring parts of a gas pipeline of the biggest Polish oil and gas company to the State Treasury in the form of a dividend in kind, lead the State Treasury to acquire 100% of the shares in gas Transmission System Operator in 2005. Another transformation in the energy sector worthy of mention was completed in 2008 when electricity Transmission System Operator distributed the shares of its subsidiary company to the State Treasury. Payments of dividends in kind are also increasingly used by smaller companies from the private sector.

Polish legislation regarding dividends in kind

Despite being broadly approved of in practice, dividends in kind are not legally regulated. The CCC does not set out any provisions regarding distribution of a non-cash dividend. Some legal practitioners are of the opinion that in order to protect minority shareholders from receiving useless assets, a company’s articles of association should explicitly allow for payment of a non-cash dividend. This topic is still the subject of discussion. However, it seems that when there is only one shareholder, or all shareholders have granted consent to payment of a dividend in kind, authorisation in the company’s articles of association is not required.

Payment of a dividend in kind

In a limited liability company, a shareholder’s claim to a dividend arises once a resolution on the distribution of the company’s profit between its shareholders is adopted in an ordinary shareholders’ meeting. Only shareholders holding shares on the date thereof are entitled to a dividend. In addition, the resolution should also set the date of payment. A company that decides to pay a dividend in kind should comply with the specific conditions regarding the legal means through which to assign assets or rights, e.g. a notarial deed is required to transfer real estate. Currently, companies willing to benefit from a dividend in kind are left to rely on the competence of lawyers in order to use this attractive and useful instrument. A separate issue that should be taken into consideration is the tax treatment of a dividend in kind.

Practical issues

As is often the case in reality, legislation regarding dividends is not necessarily aligned with practice. Legal practitioners propose explicit regulation of dividends in kind under Polish commercial law, and clarification of the issues arising from such regulation are required to rectify this reality-practice imbalance e.g.: authorisation and forms of approval, conditions of payment, methods of asset valuations and potential liability for misrepresentation, tax aspects or the warranties for physical and legal defects of the transferred assets.

Currently, companies willing to benefit from a dividend in kind are left to rely on the competence of lawyers in order to use this attractive and useful instrument.

Dywidenda rzeczowa w polskim prawie handlowym

Polskie spółki mogą dystrybuować osiągnięty zysk w inny sposób niż przez świadczenie pieniężne. Jakie są główne praktyczne aspekty dywidendy rzeczowej?

Czym jest dywidenda rzeczowa?

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych (“KSH”) zysk spółki wykazany w rocznym sprawozdaniu finansowym może być wypłacony jej wspólnikom. Szczegółowe zasady obliczania kwot podlegających podziałowi zostały uregulowane w KSH. Pomimo że podział zysku zazwyczaj następuje w gotówce, niektóre spółki decydują się na świadczenia niepieniężne nazywane dywidendą rzeczową. Wypłata takich dywidend zwykle przybiera formę dystrybucji aktywów spółki, takich jak np.: udziały posiadane w spółkach zależnych, roszczenia, nieruchomości lub produkty wytwarzane przez spółkę.

Dlaczego spółki wybierają dywidendę rzeczową?

W praktyce w wielu przypadkach dywidenda rzeczowa okazuje się korzystniejsza od jej pieniężnego odpowiednika. Spółki borykające się z problemem płynności finansowej mogą rozdysponować zalegające produkty, zachowując kapitał na inne inwestycje. Jest to również sposób na uproszczenie procedury wypłaty, ponieważ spółka nie musi najpierw upłynniać swojego majątku. Uniknięcie sprzedaży majątku spółki za cenę niższą niż oczekiwana może być również argumentem za wypłaceniem udziałów posiadanych w innych spółkach. Zbycie udziałów w spółce zależnej lub roszczeń wewnątrzgrupowych może być przydatne w celu restrukturyzacji grupy kapitałowej. Wypłata dywidendy rzeczowej może również posłużyć jako sposób optymalizacji podatkowej.

Praktyczne przykłady

Dywidenda rzeczowa nie jest zjawiskiem często spotykanym, jednak na przestrzeni lat znacząco wzrosła liczba przypadków jej wypłaty przez spółki liczące się na rynku. Skomplikowana i złożona procedura, która obejmowała, między innymi, sprzedaż w formie dywidendy rzeczowej części gazociągu największej polskiej spółki gazowej doprowadziła w 2005 roku do nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w gazowym Operatorze Systemu Przesyłowego. Kolejny warty nadmienienia transfer w sektorze energetycznym miał miejsce w 2008 roku, kiedy elektroenergetyczny Operator Systemu Przesyłowego przekazał Skarbowi Państwa w formie dywidendy swoje udziały w spółce zależnej. Wypłacanie dywidend rzeczowych jest także coraz częściej wykorzystywane przez mniejsze spółki sektora prywatnego.

Polskie ustawodawstwo dotyczące dywidendy rzeczowej

Pomimo szerokiego uznania przez praktykę, dywidenda rzeczowa pozostaje prawnie nieuregulowana. KSH nie ustanawia żadnych zasad dotyczących wypłaty dywidend rzeczowych. Część prawników stoi na stanowisku, że w celu chronienia udziałowców mniejszościowych przed otrzymywaniem nieprzydatnych aktywów umowa spółki powinna wyraźnie dopuszczać wypłatę dywidendy rzeczowej. Kwestia ta wciąż jest jednak przedmiotem dyskusji i sporów. Wydaje się jednak, że odpowiednie upoważnienie w umowie spółki nie jest wymagane w przypadku występowania tylko jednego wspólnika albo zgody wszystkich wspólników na wypłatę dywidendy rzeczowej.

Wypłata dywidendy rzeczowej

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością roszczenie wspólnika o wypłatę dywidendy powstaje z datą podjęcia przez zgromadzenie wspólników uchwały dotyczącej podziału zysku między wspólników. Zasadniczo uprawnieni do dywidendy są jedynie wspólnicy posiadający udziały w spółce w chwili podjęcia uchwały. Dodatkowo uchwała powinna ustalać datę wypłaty świadczeń. Spółka, która podjęła decyzję o wypłacie dywidendy rzeczowej, powinna spełnić określone wymagania prawne dotyczące przeniesienia aktywów, m.in. wymóg aktu notarialnego przy zbyciu nieruchomości. W świetle obecnego stanu prawnego spółki decydujące się na wypłatę dywidendy rzeczowej muszą polegać na kompetencji prawników, aby w pełni skorzystać z tej atrakcyjnej i przydatnej instytucji. Osobnym zagadnieniem, które powinno zostać wzięte pod uwagę, jest kwestia opodatkowania dywidendy rzeczowej.

Kwestie praktyczne

Jak często się zdarza, stan prawny dotyczący dywidendy rzeczowej nie w pełni uwzględnia wymogi praktyki. Prawnicy postulują wyraźne uregulowanie statusu dywidendy rzeczowej w polskim prawie handlowym, podkreślając, że wyjaśnienie problemów wynikających z obecnej regulacji jest konieczne w celu usunięcia rozbieżności między praktyką a stanem prawnym, np.: kwestia upoważnienia do wypłaty i form zatwierdzenia dywidendy, warunków płatności, metod wyceny aktywów i ewentualnej odpowiedzialności za błędną wycenę, kwestie podatkowe czy wreszcie odpowiedzialność z tytułu wad fizycznych i prawnych przeniesionych aktywów.

W świetle obecnego stanu prawnego spółki decydujące się na wypłatę dywidendy rzeczowej muszą polegać na kompetencji prawników, aby w pełni skorzystać z tej atrakcyjnej i przydatnej instytucji.